نگاهى به ساختار ایمنى اکستریم VX

سرعت پرس؛  اکستریم vx که به تازگی در ایران از آن رونمایی شده است با طول تقریبى ۵ متر و البته فاصله محوری ۲.۹ متری، جزو اس یو وى هاى فول سایز لوکس بازار به حساب مى آید. خودرویى که با تکیه به سطح بالاى تجهیزات، تنها خودروى مونتاژى لوکسى به حساب مى آید که هیچ چیزى براى عرض اندام در سگمنت خودروهاى لوکس بازار کم ندارد. در طى چندماه اخیر از اکستریم VX، بارها رونمایی شده و اطلاعات جامعی از مشخصات فنی، امکانات رفاهی و عملکرد این خودرو منتشر شده است. اما در این گزارش سعى شده تا به صورت ویژه اى به  ساختار ایمنی اکستریم VX پرداخته شود.

تجهیزات ایمنى خودروها از حیث عملکرد به دو دسته ایمنی فعال و غیر فعال دسته بندی میشوند و سازندگان خودرو برای رسیدن به نتیجه مطلوب در این خصوص، باید به هر دو بخش توجه ویژهای داشته باشند. در این میان ایمنی غیر فعال شامل نواحی جذب کننده ضربه تصادف در سازه اتومبیل ها و همچنین متعلقاتى مانند ایربگها، کمربندهای ایمنی و طراحی محفظه سوخت و سازه صندلیها میشوند. امروزه پیشرفتهای بسیاری در این زمینه صورت گرفته و اتومبیلها به کمک رادارها، حسگرها و دوربینهای متعدد، در هر لحظه رفتار راننده و خودرو را رصد و به محض قرار گرفتن در آستانه خطر، با اصلاح و دخالت در رفتارهاى حرکتى راننده و خودرو، مانع از بروز حادثه شده و یا احتمال وقوع آن را کاهش مى دهند. در چند سال اخیر نیز خودروسازان برروی مفهوم ایمنی ادغام شده نیز تأکید بسیاری داشته اند. این مبحث به معنای ایجاد نواوری و به کارگیری همزمان ایمنی فعال و تجهیز کردن خودروها به سیستم های پیشگیرانه تصادف و استفاده از آلیاژهای مقاوم تر در بخش سازه محصولات است.

در بخش ایمنی فعال، اکستریم VX به جدیدترین و بروزترین سیستمهای کمک راننده مجهز شده و جالب است بدانید که در مجموع ۲۶ سامانه کمکی راننده ADAS در آن بکار گرفته شده تا این خودرو یکی از هوشمندترین خودروهای موجود در بازار ایران باشد. در فرصتى دیگر به تفصیل به سامانه هاى مختلف ADAS در اکستریم VX خواهیم پرداخت اما بد نیست بدانید که در بخش ایمنی غیرفعال، بارزترین ویژگی اکستریم VX، تجهیز آن به ایربگ مرکزی است که در بین سرنشینان جلو قرار گرفته است. (شکل۱). 

 شکل ۱-ایربگهای پردهای سرتاسری، ایربگ زانو برای راننده، ایربگ های جانبی برای ردیف دوم و سوم و همچنین ایربگ مرکزی بین سرنشینان جلو بخشى از ایمنى غیرفعال در اکستریم VX

اما نکته اصلى و قابل توجه در خصوص اکستریم VX، مهندسی سازه و بدنه این خودرو است. پلت فرم M3X اکستریم VX که با پلت فرم موجود در نسخه TXL نیز اشتراکات فراوانى دارد، در بخش ایمنی سازه  داراى امتیازات و نکات قابل توجهی است.

اول از همه اینکه شاسى-بدنه اکستریم VX به صورت مونوکوک بوده و این بدان معنى است که سازه شاسى و اتاق آن به صورت یکپارچه است تا على رغم جثه بزرگ، وزن کمترى نسبت به رقباى شاسى مستقل خود داشته باشد. از ویژگی خودروهایى که شاسى مونوکوک دارند، میتوان به کاهش وزن و افزایش پایداری آن ها اشاره کرد. (شکل ۲).

(شکل۲) بدنه مونوکوک اکستریم VX با ترکیبى از آلیاژهاى مختلف

در ساختار بدنه خودروهایى که در آن ها توجه ویژه اى به ایمنى شده است، معمولاً از چند نوع آلیاژ مختلف استفاده میشود که از جمله میتوان به استفاده از آلیاژ هاى مقاوم و یا متریالى چون فولاد پیشرفته با مقاومت پیچشی بالا اشاره نمود

نکته حائز اهمیت درباره ساختار بدنه VX نیز استفاده از فولاد AHSS با استحکام پیچشی ۱۵۰۰ مگاپاسکال است. این آلیاژ که از آن به عنوان فولاد پیشرفته با استحکام پیچشی بالا یاد میشود، در حال حاضر بهترین نوع فولادی است که در سازه خودروهای ایمن از إن استفاده مى شود. فولاد مستحکمى که در محصولات معتبر متکى بر ایمنى بالا، در نقاط حساسى از ستونهاى B, A، رکابهای جانبی و نقاط ضریه پذیر بکار گرفته مى شود تا در تصادفات سنگین از کابین خودرو محافظت گردد.(رنگ قرمز در تصویر شماره۲).

تصویر۳- فولاد AHSS با مقاومت کششی بالا

اما امروزه علاوه بر استفاده از مواد مناسب در ساخت سازه بدنه خودروها، طراحی اجزای آنها نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است. در شکل ۳ نقاطی که از فولاد AHSS ساخته شدهاند و همچنین طراحی سازه دربهای جانبی VX بخوبى قابل مشاهده است. سازه دربهای اکستریم VX، شامل دو دوبل افقی مى شود که هم از فولاد چند فازی و هم از آلیاژ AHSS ساخته شدهاند. ساختارى که موجب مى شود این خودرو در بخش ایمنی دربهای جانبی نیز، عملکرد به مراتب بهتری نسبت به رقباى هم قطار خود داشته باشد.

کسب ۵ ستاره ایمنى از CNCAP

پرواضح است که اتومبیلى با این سطح از تجهیزات ایمنى، در تست و آزمونهاى ایمنى  موسسات ارزیابى ایمنى، موفق عمل کرده و امتیازات خوبى را دریافت کند. اکستریم VX توسط شعبه چینى موسسه ارزیابى NCAP مورد تست و بررسی قرار گرفته و توانسته امتیازات کامل و هر ۵ ستاره را کسب کند. با توجه به تاکید تولیدکننده چینى بر ایمنى، به نظر مى رسد اکستریم VX در آزمون هاى ANCAP و EURONCAP نیز امتیازات قابل توجهى را کسب کند.

شکل ۴- اکستریم VX در آزمون تصادف از جلو با همپوشانی ۱۰۰٪؜ و با سرعت برخورد ۵۰ کیلومتر در ساعت، توانسته امتیاز قابل توجه ۱۸.۹۶۱ از ۲۰ را دریافت کند

ویژگیهای طراحی در پلت فرم و سازه بدنه VX، باعث شده است تا در تصادفات شدیدتر، جذب انرژی و انتقال آن در طول سازه بدنه به بهتربن شکلى انجام پذیرد. فرایندى که آسیب کمتر به سرنشینان را بدنبال خواهد داشت. 

برخورد از جلو

عملکرد مناسب crash zone box یا چهارچوب جذب کننده انرژی جنبشی تصادفات، در بخش جلوى VX به وضوح مشخص است. همچنین جذب انرژی نهایی در ناحیه شاسی و انتقال آن به نواحی زیرین خودرو (کرامپل زون) نیز به بهترین شکلى انجام شده است. در شکل ۵ شما نحوه انتقال انرژی جنبشی ایجاد شده توسط تصادفات از جلو را به وضوح مشاهده مى کنید. طراحی پلت فرم m3x اکستریم VX و استفاده از متریال مناسب باعث میشود تا انرژی ایجاد شده، به بهترین شکل ممکنى جذب و در نهایت خنثی گردد.

شکل۵- نحوه جذب و  انتشار انرژى تصادف در بدنه

 همچنین ویژگیهای طراحی در پلت فرم و سازه بدنه VX، باعث شده است تا در تصادفات شدیدتر، جذب انرژی و انتقال آن در طول سازه بدنه به بهتربن شکلى صورت پذیرد. فرایندى که آسیب کمتر به سرنشینان را بدنبال خواهد داشت. در آزمونهاى صورت گرفته، ایربگهای جلویی و همچنین عملکرد جمع شدن فرمان تلسکوپی برای جلوگیری از وارد شدن نیرو به گردن راننده هنگام برخورد با ایربگ، بسیار مناسب ارزیابى مى شود.

در آزمون هاى صورت گرفته، ایربگهای جلویی و همچنین عملکرد جمع شدن فرمان تلسکوپی برای جلوگیری از وارد شدن ضربه به راننده، بسیار مناسب ارزیابى مى شود.

تست whiplash

در این تست که whiplash low speed sled test نام دارد، هدف اصلی تامین ایمنى سرنشنیان خودرو از طریق طراحى و سازه صندلی هاست. این تست موقعیتى را شبیه سازى مى کند که در آن جسمی از عقب با شدت نسبتاً بالایى برخورد میکند. در این تست (تصادف از پشت،) آدمک (دامى) قرار گرفته برروی صندلی اتومبیل، در کسری از ثانیه به سمت جلو پرتاب میشود  و طراحی ارگونومیک صندلی ها و پشت سری های فعال مورد ارزیابی قرار گیرند. از آنجایی که در تصادفات از پشت، جراحات یا صدمات در ناحیه گردن و سر سرنشینان بیشتر از دیگر بخشهاى بدن است، لذا طراحی ارگونومی صندلی ها و پشت سری ها نقش مهمى در کاهش آسیب و صدمه سرنشینان خواهد داشت. اکستریم VX در این آزمون  ۴.۵۵۷ از ۵ امتیاز را دریافت کرده است که این امتیاز خوب به نوع طراحی استاندارد صندلیها و پشت سریهای آن برمیگردد.

طبق اعلام چاینا انکپ CNCAP، اکستریم وی ایکس با کسب ۹۲.۴ امتیاز، به عنوان چهارمین خودروی ایمن ساخته شده در چین شناخته میشود. این مطلب نشان میدهد که برند EXEED تا چه اندازه به مباحث مربوط به ایمنی توجه دارد. سازه این خودرو دارای استحکامی معادل ۲۸ هزار نیوتن بر درجه است. به عبارت دیگر برای اینکه سازه این خودرو به مقدار تنها یک درجه دچار پیچش شود، باید نیرویی معادل ۲۳۰۰ کیلوگرم یا ۲۸ هزار نیوتن به آن وارد شود! 

تست برخورد ۲ دستگاه VX

در تست هاى موسسه ارزیابى تجهیزات ایمنى خودرو در چین، دو دستگاه اکستریم VX به هم برخورد مى کنند. در این تست هر دو خودرو با سرعت ۶۴ کیلومتر در ساعت (مجموع ۱۲۸ کیلومتر در ساعت) به صورت شاخ به شاخ به هم برخورد مى کنند.

در برخورد دو خودرو (به صورت زاویه دار) اجزای سازه VX مانند دیواره پشت موتور یا firewall، ستون A، سازه دربهای جانبی و حتی سازه زیرین ستونA به چالش کشیده شد. در این آزمون، بخش هایى از ستونA و دربهای جانبی وی ایکس به میزان قابل توجهى نیروی تصادف را دفع کرده و اجازه انتقال ضربه به داخل محفظه سرنشینان داده نمى شود. در تصاویر زبر به سازه ستونA هردو خودرو و همچنین سازه درب وی ایکس آبی رنگ دقت کنید. نوع طراحی سازه دربها و در نظر گرفتن آلیاژ مناسب برای ساخت دوبل آنها، موجب شده تا در چنین تستی دربهای جانبی این خودرو عملکرد بسیار خوبی را از خود نشان دهند.

دقت داشته باشید که ایمنی غیرفعال به مراتب از اهمیت بالاتری نسبت به ایمنی فعال برخورداراست اما با این وجود هر دو بخش در عملکرد یکدیگر تأثیرگذارند. گاهی اوقات شرایطی به وجود می آید که اجتناب از وقوع تصادف حتی با وجود جدیدترین سامانه های پیشگیری نیز، غیرممکن خواهد بود. در چنین شرایطى  جزء به جزء ایمنی غیر فعال خودرو نقش حیاتی در محافظت از سرنشینان ایفا خواهند کرد. یک مجموعه ایمنی غیرفعال مناسب، می تواند در ایربگ هایی با طراحی منحصر به فرد، وجود سنسورهای شناسایی ضربه که قابلیت تشخیص ضربه های مختلف وارده به خودرو دیده شود. مجموعه اى از تجهیزات که سطح ایمنى اکستریم را به طرز قابل توجهى بالا برده است. 

لینک کوتاه مقاله: https://soratpress.ir/?p=23867