پایگاه خبری سرعت پرس

۱۵:۱۸ - ۲۹ تير ۱۴۰۰
نوشته علیرضا گلبرگ
روغن موتورها به عنوان سیال‌های روان‌کننده قطعات درگیر در درون موتور، یکی از مهم‌ترین محصولات مصرفی برای خودروها به حساب می‌آیند که نوع و کیفیت آنها تاثیری مستقیم در طول عمر موتور خودروها دارند. جدای از کیفیت روغن موتور مصرفی آنچه که در کارکرد صحیح موتور بسیار حائز اهمیت می‌باشد، استفاده از مناسب‌ترین روغن با توجه به نوع اتومبيل و شرايط جغرافيايي است که موتور خودرو در آن کار می‌کند.
روغن


سرعت پرسدر ابتدا و قبل از توضیح در مورد چگونگی انتخاب روغن موتور مطلوب برای خودروها ‌بد نیست توضیحی کوتاه نیز در مورد خود روغن داشته باشیم. روغن موتورها از دو جزء تشکیل شده‌اند: روغن پایه و مواد افزودنی درون آن .

روغن پايه اصلی‌ترین جزء یک روغن موتور است که با روانكاري قسمت‌هاي متحرك سبب مي‌شود اصطکاک میان قطعات موتور کاهش یابد. اما از آنجايي‌‌ كه روغن به تنهايي براي حفاظت موتور كافي نیست، بنابراين از مواد ديگري به نام افزودنی‌ها نیز استفاده می‌شود تا از تبخیر و خراب شدن روغن پايه تحت شرايط دماي موتور که بسیار بالاست جلوگیری شود. افزودنی‌هایی که شامل پاك‌كننده‌ها، بازدارنده‌هاي زنگ‌زدگي و خوردگي، اصلاح‌كننده‌هاي ويسكوزيته، آنتي اكسيدان‌ها و مواد ضد سايش می‌باشد. در این میان پاک‌کننده‌ها با معلق نگاه داشتن ذرات و ناخالصی‌ها و همچنین مانع شدن از نشستن آنها بر روي قطعات موتور موجب‌ پاكيزه نگه داشتن موتور می‌شوند و بازدارنده‌ها نیز آن را از آب و اسيدهاي تشكيل شده محافظت مي‌نمايد. اصلاح‌كننده‌هاي ويسكوزيته به تسهیل جريان روغن موتور كمك مي‌كند و آنتی اکسیدان‌ها از اكسيداسيون روغن و تشكيل لجن در کارتل و دوده بر روی سطوح جلوگيري مي‌نمايد و بالاخره در نهایت نیز مواد ضد سايش با تشکیل یک لایه به روي سطوح فلزی از اصطکاک فلز به روی فلز و سایش آنها جلوگيري می‌کنند. روغن موتورها با توجه به شرایط محیطی نیز به دو درجه یا grade تقسیم می‌شوند که در آن روغن‌های مونو گريد فقط توانايي كار كردن در دماي بالا يا پايين را دارند و روغن مولتي گريد كه به چهار فصل نیز معروف مي‌باشند، روغن‌هایی هستند که توامان توانايي كاركرد در هر دو دماي بالا و پايين را دارند. اما در مورد روغن موتورها چندین موضوع دیگر را نیز باید به خاطر داشته باشید.


روغن


اول اینکه برخلاف این باور قدیمی که تیره شدن رنگ روغن نشان از کثیف و یا بی‌کیفیت شدن آن دارد باید گفت رنگ روغن هیچ ملاك مناسبي براي كيفيت روغن نمي‌باشد و براي ارزيابي صحيح از كيفيت روغن موتور، نياز به انجام آزمايش‌هاي مختلف وجود دارد. رنگ روغن کارنکرده به رنگ شفاف بوده و تيره‌ شدن در اثر كاركرد، نشان‌ از مواد افزودنی داخل آن و توانایی زدودن مواد از سطوح توسط این پاک‌کننده‌ها دارد. بنابراین اگر در موتور خودرو روغن پس از مدتي تغيير رنگ ندهد و اصطلاحا” سياه نشود، مي‌بايد در اسرع وقت آن را تعويض نمود. بايد توجه داشته باشید كه مشخصات روغن‌هاي توليد شده مرغوب توسط سازندگان شان به روي بسته‌بندي آنها ذکر شده و مشخصات مربوط به سطح كيفي و كيلومتر كاركرد مناسب درج شده بروی بسته‌بندی‌ها، بهترین زمان برای تعویض است و برخلاف توصیه برخی تعویض کاران که معتقدند روغن‌ها را می بایست زودتر از زمان و کیلومتر کارکرد تعویض نمود، آن را درست در زمانی عوض کنید که شرکت تولیدکننده اعلام نموده است. 


روغن


با این توضیخ بدیهی است که برای روغنی که کارکردش 10 هزار کیلومتر قید شده است نیازی نیست در 6 یا 7 هزار کیلومتر آن را تعویض نمایید. البته باید این نکته را هم متذکر شویم که كاركرد درج شده بر روي بسته‌بندي‌ روغن براي شرايط رانندگي نرمال است و كارايي موتور و نتيجتا طول عمر آن به بستگی به عواملی چون درجا كار كردن موتور در ترافيك، آلودگي هوا، رانندگي در سرما، رانندگی در شرایط سخت و تعویض فیلترها نیز دارد. دومین نکته اینکه برای موتورهایی که به هر علتی روغن کم می‌کنند و نیاز به افزودن روغن به آن  دارید، ‌می بایست از همان روغنی استفاده نمایید که پیش تر از آن استفاده شده است و هيچ گاه نبايد روغن‌هاي مختلف را با هم مخلوط كرد. علاوه بر این توجه داشته باشید که عدم استفاده از خودرو به مدت طولانی موجب می شود که روغن مانده شده در خودرو کیفیت خود را از دست دهد. بنابراین توجه داشته باشيد كه حداکثر زمان برای تعویض روغن‌هایی که در موتور راکد مانده‌اند، یکسال می‌باشد. با این توضیحات پرواضح است تعویض روغن از زمان شروع به كارش در موتور تا زمانی‌که ان را تعویض می‌کنید بدلیل اكسيده شدن، از بین رفتن خواص روان‌کاری، پاک‌کنندگی و جذب ناخالصی‌ها می‌باشد که عدم توجه به آنها آسیبی جدی بر موتور خواهد زد.


روغن


دیگر مورد هم که باید به آن دقت کنید رعایت برخی نکات به هنگام تعویض روغن است. در این هنگام بهتر است روغن را در حالت گرم و داغ از موتورخارج کنید تا با توجه رقيق‌تر بودن آن، کلیه ناخالصی‌ها نیز با آن خارج گردد. علاوه‌بر این بدنه خارجي موتور می‌بایست تمیز باشد تا مانع از ورود خاک و آلودگی اطراف به داخل محفظه روغن شود. البته اين نكته را نيز مدنظر داشته باشيد كه با رجوع به دستور‌العمل كارخانه سازنده خودرو می‌توان نسبت به استفاده از روغن توصيه شده و تعويض به موقع آن‌، اقدام نمود به طور مثال هم می توان به روغن elf برای رنو و توتال برای پژو اشاره نمود که خود کارخانه آنها را به مالک توصیه و پیشنهاد داده است.  




اما شاید برای برخی این سوال هم پیش آمده باشد که آیا نوع و کیفیت سوخت مصرفی خودرو نیز بر کیفیت و زمان تعویض روغن تاثیرگذار هست؟ ‌در پاسخ به این دوستان باید گفت:  بله، سربی که قبلا به بنزين اضافه مي‌شد‌، پس از ورود به محفظه موتور موجب اكسيده شدن سريع‌تر روغن و افت كيفيت روغن مي‌گرديد كه خوشبختانه در حال حاضر حذف شده است‌. بنزين‌های با اكتان پايين هم به دليل ايجاد احتراق ناقص و اضافه نمودن دوده به روغن موجب كاهش خاصيت روانكاري آن مي‌شود که بدین ترتیب به نظر می‌رسد استفاده از بنزين‌هاي سوپر با اکتان بالا بهترین راه حل ‌باشد.


روغن


در آخر هم به این موضوع اشاره کنیم که طبق دسته‌بندي انجمن نفت آمريكا (API) براي نشان دادن سطح كيفيی و نوع روغن موتور از يك نشان دو حرفي استفاده مي‌شود که اولی نشان‌دهنده نوع موتور است و دومی نشانگر كارايي آن طبقه است. بدین ترتیب حرف «S» مخفف «Spark ignation» يا موتورهاي بنزيني است و حرف c نشان‌دهنده «Compressio Ignotion»  یاموتورهاي ديزلي می‌باشد. حرف دوم در هر دسته نیز ارائه‌دهنده كارايي آن روغن است و با بالا رفتن حروف الفبا، سطح كيفيت آن افزايش مي‌يابد. به طور مثال اگر بر روی ظرف یک روغن حروف CH را مشاهده کردید، بدانید با روغنی طرف هستید که برای موتورهای دیزل  چهار زمانه با کیفیت بالا در نظر گرفته شده است. مورد دیگری هم که در همان ابتدا مبنی بر یک و یا چهار فصل بودن روغن اشاره کردیم، مشخصه‌ای است که به روی ظرف روغن‌ها دیده می شود و نشان از درجه روغن دارد. به عنوان مثال چنانچه به روی ظرف روغنی علامت 20w50  درج شده باشد 20 نشان‌دهنده ويسكوزيته روغن در دماي پايين و 50 نشان از ويسكوزيته در دماي بالا دارد. به عبارت ديگر روغن 20w50  مي‌تواند براي دماي 100c-  تا بالاتر از 400c  مورد استفاده قرار گرفته و برای خودروهایی مناسب است که در هر دو هوای گرم و سرد تردد دارند. ‌



روغن


انتخاب بهترین روغن پیشرانه خودرو

نخستین کاری که برای انتخاب روغن مناسب باید انجام دهید؛ مراجعه به دفترچه راهنمای اتومبیل خودتان است. خودروساز در بیشتر مواقع، روغن سازگار با محصول خود را معرفی می‌کند؛ اما گاهی، هیچ اشاره‌ای به این موضوع نمی‌شود. در شرایط مذکور، بهتر است که از مایع روان کننده مینرال استفاده کنید.

نکته مهمی که باید در نظر داشته باشید، این است که اگر توصیه خودروساز نوع سنتتیک است؛ هرگز از انواع دیگر (معدنی یا نیمه سنتتیک) استفاده نکنید که امکان آسیب رساندن جدی به پیشرانه وجود دارد. اما برعکس آن، زمانی که پیشنهاد کمپانی نوع مینرال است؛ استفاده از انواع دیگر خطرآفرین نیست.

در اخر جدول مشخصات روغن‌ها بر اساس دسته بندی  انجمن نفت آمريكا (API)ذکر شده است.


روغن




منبع: سرعت پرس
برچسب ها: روغن موتور
ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر: